Missie 2 β Geef STEAM energie
π OnderzoeksvraagWelke spanningsbron is geschikt om onze robot te laten werken?
π‘ Wat ontdek ik?Een spanningsbron levert elektrische energie. Zonder spanningsbron kan een toestel niet werken. Een verbruiker gebruikt elektrische energie en zet ze om in een andere vorm (licht, beweging, geluid, warmte).
Spanningsbronnen die je onderzoektPenlite AA, lithium-ion batterij, knoopcel, netstroom (stopcontact), accu, 9V-batterij.
VoorbeeldenSpanningsbron: batterij, accu, stopcontact, zonnepaneel.
Verbruiker: lamp, motor, radio, computer, gsm.
Verbruiker: lamp, motor, radio, computer, gsm.
Wat is een spanningsbron en een verbruiker?π Grootheden en eenheden in elektriciteit
Een grootheid is iets dat je kunt meten. Elke grootheid heeft een naam, een symbool en een eenheid.
U β SpanningEenheid: Volt (V). De drijfkracht die elektronen doet bewegen. Vergelijk met de druk van water in een leiding. Meet je met een voltmeter of multimeter.
I β StroomsterkteEenheid: AmpΓ¨re (A). Hoeveel elektronen per seconde door een geleider stromen. Vergelijk met hoeveel water door een pijp stroomt.
R β WeerstandEenheid: Ohm (Ξ©). De tegenstand die een materiaal biedt aan stroom. Isolatoren hebben een zeer hoge weerstand, geleiders een lage.
P β VermogenEenheid: Watt (W). Hoeveel energie per seconde verbruikt wordt. Een lamp van 100 W verbruikt meer dan een van 10 W. Verband: P = U Γ I.
Grootteorde van spanning: van klein naar groot
| Spanning | Voorbeeld | Gebruik |
|---|---|---|
| 1,5 V | AA/AAA-penlite | zaklamp, afstandsbediening |
| 3 V | 2 batterijen in serie | klein speelgoed |
| 4,5 V | 3 batterijen in serie | grotere zaklamp |
| 9 V | 9V-blokbatterij | rookmelder |
| 12 V | autobatterij | verlichting in de auto |
| 24 V | fietsaccu / adapter | e-fiets, ledstrips |
| 48 V | voedingseenheid | industrie |
| 230 V | stopcontact thuis | GEVAARLIJK! Nooit aanraken |
| 15.000 V | bovenleiding van de trein | LEVENSGEVAARLIJK |
| 400.000 V | hoogspanningslijn | LEVENSGEVAARLIJK |
β οΈ VeiligheidsregelAlles boven 50 V wisselspanning kan levensgevaarlijk zijn. Meet dit NOOIT zonder de juiste apparatuur!
π― Oefenen
Extra oefeningen om de leerstof beter te begrijpen. De onderzoeken en opdrachten uit je cursus maak je in de klas.